Son yıllarda giderek yaygınlaşan hareketsiz yaşam, fazla kilo, bilgisayar karşısında ge?irilen uzun saatler ve masa başında yanlış oturma pozisyonu derken, bel ağrısı ?ekenlerin sayısı hızla artıyor. Bel ağrısı şikayeti nedeniyle hekime başvurma oranı baş ağrısından sonra ikinci, cerrahi olarak tedavi edilme a?ısından ???nc? sırada yer alıyor. Her bel ağrısının bel fıtığı anlamına gelmediğini belirten?Acıbadem Fulya Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı, Spor Hekimi Prof. Dr. Tolga Aydoğ bel fıtığında en ?ok yapılan 10 hatayı sıraladı;
Yatak istirahatine rağmen oturmak!
Bel fıtığı hastalarında en ?ok g?zlemlenen yanlışlardan biri; doktorun yatak istirahati vermesine rağmen, oturmaya devam etmek oluyor. Oysa oturmak, yatak istirahatinin yerini tutmuyor. Prof. Dr. Tolga Aydoğ ?“Oturan bir kişide disk ?zerine d?şen basın? oturma ve ?zellikle oturup yanlara eğilme sonucu ciddi bir şekilde artar. Bu nedenle hastaya verilen istirahat s?resince kişi oturarak istirahat etmek yerine yatarak istirahat etmelidir. Oturmak istediği zamanlarda da bel boşluğunu destekleyen bir yastıkla bunu yapmalıdır” diye konuştu.
Kilo vermeye ?zen g?stermemek
Fazla kilonun bel ağrısını artırdığı gibi, ağrının oluşumuna da neden olabildiğini vurgulayan Prof. Dr. Tolga Aydoğ, buna karşın fazla kilolarından kurtulmak i?in yeterli ?zen g?sterilmemesinin de en sık yapılan hatalar arasında olduğunu s?yledi. ?Bel ağrısı olan hastanın aktivite d?zeyindeki azalışa bağlı olarak kilo alımının hızlanabileceğini belirten Prof. Dr. Tolga Aydoğ, bu nedenle istirahatin ve kontroll? hareketin ?nemli olduğu ilk g?nlerde gerekirse diyetisyen desteği alınmasının ?nemli olduğunu vurguladı.
‘?ivi ?iviyi s?ker’ diyerek zorlayıcı egzersizler/sporlar yapmak
Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı, Spor Hekimi Prof. Dr. Tolga Aydoğ ?ne ?ıkan yanlışlardan birini ş?yle a?ıkladı: “Bel fıtığının tedavisinde egzersiz ?ok ?nemli yer tutar. Bu bağlamda bel ve kal?a etrafı kısa kasların uzatılması, zayıf kasların kuvvetlendirilmesi, genel kondisyonun artırılmasına ?zen g?sterilmelidir. Ancak zorlayıcı hareketlerden uzak durulmalıdır ??nk? zorlayıcı hareketler kaslarda daha b?y?k kuvvet artışı yapabilse de bunlar disk ?zerine d?şen basıncı artırıp sorunun daha da artmasına neden olabilir. O y?zden kişinin fiziksel durumuna g?re iyi planlanmış bir egzersiz planı yapmak ?ok ?nemlidir.”
Hi? kalkmadan uzun s?re yatmak
Akut gelişen bel fıtığının tedavisinde disk ?zerine d?şen basıncı azaltmada yatak istirahati ş?phesiz ?ok ?nemli bir yer tutuyor ancak dikkat! Hi? kalkmadan ?ok uzun s?re yatmak kaslarda kuvvetsizliğe, eklemlerde hareket kısıtlılığına yol a?ıyor. Prof. Dr. Tolga Aydoğ bundan dolayı yatak istirahatinin bir haftayı ge?memesi gerektiğini s?yledi. ??
Sigara i?meye devam etmek
Sigaranın genel v?cut sağlığı i?in kanıtlanmış zararları, bel fıtığında da kendini g?steriyor. Sigara i?menin disk kanlanmasını bozarak bel fıtığı riskini artırabildiğini ve tedaviyi olumsuz etkileyebildiğini belirten Prof. Dr. Tolga Aydoğ, sigaranın yol a?tığı ?ks?r?k nedeniyle de bel fıtığına zemin hazırlayabildiğine dikkat ?ekti.
Sert yatak yerine yerde yatmak?
Sert yataklarda yatmak bel fıtığı tedavisinde halen kabul g?rse de bu, sert zemine/yere yatılması anlamına gelmiyor. Yere yatıp- kalkma sırasında belin istenmeyen zorlayıcı pozisyonlara gelebilmesinden dolayı yere yatmaktan ka?ınmak gerektiğini belirten Prof. Dr. Tolga Aydoğ “Yerde değil, normal y?kseklikte sert yatağı tavsiye ediyoruz. G?n?m?zde v?cut şeklini alan ‘visko’ yataklar geliştirilmeden ?nce bel fıtığında hastaların sert yataklarda yatması gerektiği g?r?ş? genel kabul g?r?yordu. ‘Visko’ yataklar ?ıktıktan sonra artık ille de sert yataklar değil, hastanın rahat ettiği yatağın doğru olduğu genel kabul g?rmektedir. Akut gelişen bel ağrısında ilk tercih sert yataklar olsa da kronik d?nemde rahat edilen yatak doğru yataktır, diye d?ş?nmekteyiz” dedi.
Uzman olmayanlara başvurmak
Prof. Dr. Tolga Aydoğ, bel ağrısı ?ekenlerin ve MR’ında bel fıtığı saptananların en sık yaptığı yanlışlardan birinin de kulaktan dolma bilgiler ve ?nerilerle hareket etmeleri olduğunu belirterek “?evredekilerin ‘aynı sorun bende de vardı veya bir yakınım şu kişiye gitti belini ?ektirdi, iki b?kl?m gitmişti sapasağlam ayrıldı” gibi s?zleriyle doktora değil işin uzmanı olmayan kişilere y?nelinmesi sonucu kalıcı sakatlıklar ortaya ?ıkabiliyor” uyarsında bulundu.?
“Bel fıtığı ameliyatı oldum, bir daha tekrarlamaz” diye d?ş?nmek
Prof. Dr. Tolga Aydoğ ş?yle devam etti:
”Bel fıtığı ameliyatı sonrası g?nl?k yaşamda bazı kurallara dikkat edilmediğinde fıtık sorunu aynı seviyeden veya başka bir seviyeden tekrarlayabiliyor. Bu nedenle kişinin bel fıtığı nedeniyle ameliyat olsa da omurgasını korumak i?in genel kurallara uyması ve egzersizlerle omurga etrafında yeterli esneklik ve kuvvete ulaşmaya, genel kondisyonunu artırmaya ?zen g?stermesi gerekiyor.?“
Bel a?ısından doğru ergonomik hareketleri ?ğrenmemek
Ağır kaldırma ve zorlayıcı fiziksel hareketler yapma hem bel ağrısını hem de bel fıtığı riskini artırıyor. Prof. Dr. Tolga Aydoğ g?nl?k yaşamda bilin?sizce yapılabilen bazı hareketlerin bel fıtığına davetiye ?ıkarabileceğini belirterek şu ?nerilerde bulundu:?
“Yerden bir şey almak i?in belden eğilmek yerine dizlerinizi b?k?n.?
Market/pazar alışverişi poşetlerini tek elde değil, iki ele eşit dağıtarak taşıyın.
Otururken bel boşluğunu destekleyici yastıkla doldurun.
Bar koltuğu gibi ?ok y?ksek yerlere veya yere oturmaktan ka?ının.
Baş ?zeri bir şeyi rafa/dolaba yerleştirirken uzanmak yerine basamak kullanın.
Uzun s?reli oturarak ?alışıyorsanız en ge? her saat başı kalkıp dolaşın. Zira; her saat başı kısa s?reli dolaşma; bel omurlarının, bel ?evresi bağ ve kasların ayrıca disklerin sağlığı a?ısından ?ok ?nemli.”
Ameliyatı tek ?are olarak g?rmek?
Bel fıtığında ameliyatın son ?are olması gerektiğini belirten Prof. Dr. Tolga Aydoğ, ameliyat gerektiren durumları; ‘bacaklarda kuvvet kaybı, idrar ve gaitayı tutamama ve yapılan her t?r tedaviye rağmen bel ağrılarının devam etmesi’ olarak sıraladı. Ameliyat ?ncesi uygulanan y?ntemlerle y?zde 90-95 oranında başarı sağlanabildiğini belirten Prof. Dr. Tolga Aydoğ ş?yle konuştu:
“Bel fıtığı; ?ok uzun s?re olmayan istirahat, ağrı kesici, kas gevşetici ve steroid olmayan antiinflamatuar (bazen steroid) ila?lar, egzersiz, g?r?nt?leme destekli bele yapılan enjeksiyonlar (transforaminal / epidural enjeksiyonlar), bel korseleri, elle tedavi (man?pilasyon/kayropraksi) sıcak uygulama ve fizik tedavi gibi y?ntemlerde y?zde 90-95 oranında tedavi edilebilir. Bel fıtığı hastasında genelde tek bir tedavi se?erek uygulamak yerine b?t?nc?l yaklaşıp, bir?ok tedaviyi birlikte uygulamak ?ok daha doğru bir tedavi tarzıdır.”