Geçen hafta şahinleşen Fed ve Omikron varyantı belirsizliği piyasalarda oynaklığın yükselmesine neden oldu. Hisse oynaklık endeksi VIX eşik 30 seviyesinin üzerine çıkarken, tahvil oynaklık endeksi MOVE pandemiden sonraki en yüksek seviyelere çıktı. Buna rağmen ABD borsalarında yaşanan düşüşler alım fırsatı olarak değerlendirildi. ABD ekonomisinde yakalanan ivme ve güçlü şirket karlılıkları bu alımlarda etkili olduğu söylenebilir. Ancak, Fed faiz artırım beklentilerinin mayıs ayına kadar kayması teknoloji hisselerinde etkisini gösterdi ve Nasdaq endeksi düşük performans sergiledi. Haftaya başlarken de Nasdaq vadelisi sadece yaklaşık %0,1 oranında yükselirken, Dow Jones vadelisindeki artış %0,7 civarında. Fed'in şahinleştiği ve varyant belirsizliğinin sürdüğü ortamda piyasalardaki oynaklık ve ayrışmalar sürebilir. Yüksek pozisyonlanmalar, mevsimsellik etkisi, tatil dönemi ve Fed dışında diğer büyük merkez bankalarından da şahin beklentilerin oluşması ile Dolar endeksinde(DXY) geçen hafta gözlenen yatay görüntüden bazı Gelişmekte Olan Ülke para birimleri yararlanmış; ancak yukarıdaki riskler nedeniyle bazı kırılgan GOÜ para birimleri negatif ayrışmıştı. TL'de de geçen hafta negatif ayrışma ve baskı sürerken, kurda bu sabah TCMB'nin doğrudan müdahale ettiği 13,80'lerin altında işlemler geçiyor. Yurtdışı borsalardaki görüntü ve Dolar bazında düşük seviyeler nedeniyle BIST100 endeksi ise güne alıcılı bir görüntüyle başlayabilir. Kurdaki harekete bağlı olarak hisseler arasında rotasyon gözlense de Borsa İstanbul'un enflasyona karşı koruma görevi devam edebilir ve endeksteki yükseliş isteği sürebilir.
*Yeşil ok olumluyu kırmızı ok olumsuzu göstermektedir.
Yurt içi tarafta kasım ayında TÜFE, piyasa beklentisi üzerinde aylık %3,51 arttı, yıllık bazda artışını sürdürerek %21,31'e yükseldi. TÜFE'nin bütün alt gruplarında aylık bazda artış görmekteyiz. Kasımda da gıda ve alkolsüz içecekler, taze sebze ve meyve grubunda görülen düşüşe rağmen, TÜFE'ye en çok etki eden grup oldu. Küresel ölçekte artan enerji fiyatlarının ve kur gelişmelerinin yansımalarıyla ulaştırma kalemi de belirgin etki etti. Konut grubunda ise kış ayı nedeniyle artan enerji ihtiyacı ile fiyat artışları enflasyona belirgin etki ederken, yönetilen/yönlendirilen fiyatlardaki yatay seyir konut ve ulaştırma grubundaki fiyat artışlarını sınırlandırmış. Kur gelişmeleri ile ev eşyası grubu da enflasyona belirgin etki ederken, lokanta ve otel grubundaki maddelerin tamamının fiyatı açılmanın ve gıda fiyatlarındaki seyrin de etkisiyle artmış. Diğer grupların TÜFE sepeti içindeki ağırlığının az olması nedeniyle etkileri sınırlı kalmakta. Aralık ayında küresel enerji ve gıda fiyatlarındaki seyir ve TL'nin performansı enflasyonda yıllık artışın süreceğine işaret etmekte. Önümüzdeki dönemde ise arz sıkıntıları sonucu uluslararası emtia, küresel gıda fiyatları ve döviz kuru gelişmeleri enflasyon üzerinde yukarı yönlü risk oluşturmaya devam etmekte.
B ve C endeksleri aylık ve yıllık bazda arttı. Çekirdek C endeksi yıllık %16,82'den %17,62'ye, çekirdek B endeksi ise %18,50'den %19,75'e geldi.
ÜFE ise aylık %9,99 arttı ve yıllık bazda %54,62'ye yükseldi. ÜFE'deki aylık artışa bütün alt kalemler etki ederken, artışta gıda, tekstil ve elektrik, gaz üretim ve dağıtım kalemi en belirleyici gruplar oldu. Ana sanayi grupları bazında bütün alt gruplar artarken, enerji fiyatları aylık %13,33 artış ile başı çekmekte. Ara malı ise aylık %11,55 arttı. Kasımda ÜFE ve TÜFE arasındaki fark, rekorunu yeniledi. Neticede gerek kur etkisi gerekse uluslararası emtia fiyatlarındaki yüksek seyir ve tedarik zincirindeki sıkıntılarla yaşanan arz kısıtları ÜFE kanalıyla TÜFE üzerinde risk oluşturmayı sürdürüyor. Küresel emtia fiyatlarında gördüğümüz yüksek seyir ve kur gelişmeleri ise ÜFE'deki baskının devam edebileceğine işaret etmekte.
Enflasyona; mallar ve hizmet enflasyonu olarak iki ana kalem olarak baktığımızda iki grupta da aylık artışın hızlandığını görmekteyiz. Taze meyve ve sebzedeki aylık düşüşe rağmen işlenmemiş gıda grubunda aylık enflasyon arttı. İşlenmiş gıda da ekmek ve tahıllardaki fiyat artışı aylık %7,2'ye yükseldi. Hizmetler kaleminde aşılama süreciyle artan mobilitenin de katkısıyla aylık artış hızı %1,88'e yükselirken, mallar enflasyonuna göre ise fiyat artışı sınırlı kaldı. Hizmetler grubunda bütün alt kalemler arttı.
Cuma günü Avrupa genelinde kasım ayına ilişkin nihai hizmet PMI verileri takip edildi. Bölge genelinde vaka sayısındaki artış ve artan enflasyonist baskıların etkisiyle nihai verilere göre hizmet PMI'lar aşağı yönlü revize edildi ancak büyüme bölgesindeki güçlü seyirlerini sürdürdüler. Buna göre kasımda hizmet PMI'lar Almanya'da 53,4'ten 52,7'ye, Fransa'da 58,2'den 57,4'e, Euro Bölgesi'nde 56,6'dan 55,9'a ve İngiltere'de 58,6'dan 58,5'e çekildi.
ECB Başkanı Lagarde, enflasyondaki yükselişin geçici olduğunu, enflasyonda mevcut durumdaki yükselişte petrol ve enerji fiyatlarının etkili olduğunu ve gelecek yıl boyunca düşeceğini, ayrıca 2022'de faiz artış ihtimalinin oldukça düşük olduğunu ancak koşullar oluşursa faiz artırımı konusunda tereddüt etmeyeceklerini belirtti.
BoE'nin şahin üyelerinden Saunders, yeni varyant Omicron'un henüz yeni keşfedildiğini, virüsün sağlık ve ekonomi üzerindeki etkilerinin görülmesi için biraz daha beklemenin daha doğru olacağını belirtti ve böylece bu ay gerçekleştirecek para politikası kurulu toplantısında faiz kararında Omicron'un etkili olacağı sinyalini verdi.
ABD'de kasım ayına ilişkin tarım dışı istihdam 210 bin kişi artarak 550 bin kişi olan beklentilerin oldukça altında kaldı. Veriye bakıldığında perakende sektöründe ve kamuda istihdam düşerken, istihdama en çok katkıyı profesyonel ve iş hizmetleri kalemi sektörü verdi. Konaklama ve eğlence sektörü istihdamı ise 23 bin kişi artarak sınırlı katkı verdi. İşsizlik oranı ise %4,6'dan %4,2'ye geriledi. İş gücüne katılım oranı ise %61,8 ile salgın sonrası en yüksek seviyesinde. Emek arzının eksikliği ile ücretlerin artış hızındaki yükseliş eğilimi devam etti ve yıllık artış hızı %4,8 oldu. Son zamanlarda Powell ve Yellen tarafından enflasyonun geçici vurgusundan vazgeçileceği sinyali alındı. Bu açıdan olumlu gelebilecek bir veri 15 Aralık'taki Fed toplantısında sıkılaştırma sinyallerini artıracaktı, fakat Fed bir sonraki toplantısında daha temkinli davranabilir. Ancak verinin detaylarına baktığımızda işsizlik oranının düşüşü, iş gücüne katılımın artması, diğer istihdam verilerinin olumlu gelmesi Fed'in pozisyonunu koruyabileceğine işaret etmekte. Ayrıca Omicron varyantının seyri ve Fed'in 15 Aralık'taki toplantısı öncesi 10 Aralık'taki enflasyon verisi de Fed'in duruşu açısından belirleyici olabilir.
Bu hafta veri takvimine bakıldığında,
Ayrıca Avustralya ve Kanada Merkez Bankaları faiz kararları izlenecek. Kanada Merkez Bankası bir önceki toplantısında varlık alımlarını sonlandırmış ve faiz artırımları başlangıcı için de 2022'nin ortalarını işaret etmişti. Avustralya Merkez Bankası da enflasyondaki yükselişi dikkate alarak para politikasında normalizasyona giden merkez bankalarından olmuş ve Banka %0,1 seviyesindeki Nisan 2024 tahvil getiri hedefini ortadan kaldırmış ve faiz artırımlarını öngörülen süreden önce gerçekleştirebileceğine dair işaret vermişti. İki bankadan da bu haftaki toplantılarından değişiklik beklenmezken, Omicron varyantına ilişkin değerlendirmeleri önemli olacaktır.
Yurt içi tarafta ise, bugün kasım ayı reel efektif döviz kuru, kasım ayı enflasyonuna ilişkin TCMB aylık fiyat gelişmeleri raporu, yarın kasım ayı DHMİ uçuş istatistikleri ve Hazine nakit dengesi, çarşamba günü kasım ayı İŞKUR iş gücü piyasası istatistikleri, cuma günü ise aralık TCMB piyasa katılımcıları anketi ve TÜİK ekim ayı iş gücü istatistikleri açıklanacak. Ayrıca Hazine salı günü 5 yıl vadeli sabit kuponlu devlet tahvili ve 7 yıl vadeli değişken faizli devlet tahvili ihraç edecek.
ŞİRKET HABERLERİ
Enerjisa (ENJSA, Sınırlı Pozitif): 26 Nisan 2018 tarihli Hissedarlık Sözleşmesine uygun olarak, Enerjisa Enerji A.Ş.'nin %100 hissedarı olduğu Enerjisa Müşteri Çözümleri A.Ş., Eşarj Elektrikli Araçlar Şarj Sistemleri A.Ş.'nin (Eşarj) %14 oranındaki azınlık payını satın almıştır. İşlem sonrasında Enerjisa Müşteri Çözümleri A.Ş.'nin Eşarj'daki payı %80'den %94'e yükselmiştir. %14 oranında hisse 42,4 milyon TL karşılığında devralınmıştır. Eşarj, 2020 yıl sonu itibarıyla 186 halka açık noktada 320 şarj soketi ile faaliyet gösteren, Türkiye'nin ilk ve en hızlı elektrikli araç istasyon ağı konumundadır. Enerjisa Enerji A.Ş. bu satın alma sonrasında e-mobilite alanında yenilikçi ve öncü konumunu güçlendirmeyi ve ulaşımın karbonsuzlaşmasına katkıda bulunacak çözümler sunmayı hedeflemektedir.
Türk Hava Yolları (THYAO, Nötr): Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Standart & Poor's (S&P), THY'nin "B" seviyesindeki kredi notunu teyit etmiştir, negatif olan not görünümünü durağan olarak değiştirmiştir.
5 Kasım 2021 tarihli THY raporumuz için tıklayınız…
SEKTÖR HABERLERİ
Büyüme: IMF Başekonomisti Gita Gopinath'tan Omikron varyantıyla ilgili uyarılar gelirken, Goldman Sachs da varyantı gerekçe göstererek ABD büyüme beklentisini düşürdü. Goldman Sachs 2021 için ABD büyüme beklentisini yüzde 4,2'den yüzde 3,8 seviyesine çekti. Kurum 2022 büyüme beklentisini de yüzde 3,3'ten yüzde 2,9'a indirdi. Kurum ABD ekonomisine ilişkin değerlendirmesinde Omikron varyantının yayılmasının ABD büyümesinde ılımlı bir engel olabileceği uyarısında bulundu. Goldman Sachs Ekonomisti Joseph Briggs, notunda varyantla ilgili birçok sorunun henüz yanıt bulmadığını belirtse de varyantın hizmetler sektöründe ılımlı etkisi olabileceğine dikkat çekti. (Kaynak: Bloomberght)
Otomotiv: Uludağ Otomotiv Endüstrisi İhracatçıları Birliğinden (OİB) yapılan açıklamaya göre, Türkiye'nin dış satımının 15 yıldır üst üste lider sektörü olan otomotivde kasım ayı ihracatı geçen senenin aynı ayına kıyasla yüzde 6 gerileyerek 2,5 milyar dolar oldu. Türkiye ihracatında ilk sırada yer alan sektörün geçen ay, ülke ihracatından aldığı pay ise yüzde 11,8 olarak gerçekleşti. Ocak-Kasım 2021 döneminde otomotiv dış satımı ise geçen senenin aynı aylarına göre yüzde 16 artarak 26,4 milyar dolara ulaştı. Bu süreçte ortalama aylık ihracat ise 2,4 milyar dolar olan sektör, Türkiye dış satımında yine ilk sırada yer aldı. (Kaynak: Bloomberght)
DİĞER ŞİRKET HABERLERİ
Acıselsan Acıpayam Selüloz Sanayi (ACSEL): Şirket, Yönetim Kurulu Kararı ile yıllık 2.500 ton SAF CMC kapasiteli yeni bir üretim tesisi inşa edilmesi için çalışmalara başlanılmasına karar vermiştir. SAF CMC üretim tesisi tamamlandığında yıllık ihracata katkısı yaklaşık 8mn USD olacak ve şirketin toplam istihdamını %30 oranında artıracağı açıklanmıştır. Yatırım Teşvik Belgesi kapsamında inşa edilecek SAF CMC üretim tesisi için öngörülen yatırım maliyeti fabrika binası dahil yaklaşık 4mn USD olup 2022 yılı sonuna kadar bitirilmesi hedeflenmektedir.
DO & CO (DOCO): DO & CO 10 yıl boyunca Delta Havayolları'nın Boston'daki (BOS) merkezi ikram tedarikçisi olarak, tüm kısa ve uzun mesafeli uçuşlarına hizmet vereceğini bildirdi. İkram hizmetleri 18 Ocak 2022, yer hizmetleri ise 15 Mart 2022'de tarihi itibariyle devralınacaktır.
Kafein Yazılım (KFEIN): Şirket Amerika merkezli üçüncü taraf bir global yazılım hizmetleri sağlayıcısı ile 01.09.2021 tarihinde yürürlüğe girmek üzere Test alanında "Hizmet ve Personel Tedariki" konulu Partnerlik Sözleşmesi imzalamış olup, ilgili sözleşme 03.12.2021 tarihinde ulaşmıştır. Sözleşme süresiz olup, feshedilene dek yürürlükte kalacaktır.
Özak GYO (OZKGY): Muğla İli Bodrum İlçesi Akyarlar Mahallesinde bulunan 345,5bin metrekare alana sahip arsanın Şirket tarafından satın alınmasına karar verilmiş olup, tapu devri 02.12.2021 tarihi itibariyle gerçekleşmiştir. Toplam Alım Bedeli 347,9mn TL'dir. (KDV Hariç)
Türk Prysmian Kablo (PRKAB): Saha Kurumsal Yönetim ve Kredi Derecelendirme Hizmetleri A.Ş. tarafından 2020 yılında 94,03 olarak belirlenen Kurumsal Derecelendirme notu yeni derecelendirme dönemi itibariyle 95,24 olarak güncellenmiştir.
YEO Teknoloji (YEOTK): Şirket ile Türkiye Elektrik İletim A.Ş. (TEİAŞ) Genel Müdürlüğü arasında 03.12.2021 tarihinde İTM.380 Referanslı 154 kV Yakakent Trafo Merkezi Yapımı işi için 35mn TL+KDV bedelle sözleşme imzalanmıştır.
FAİZ PİYASALARI
Cuma günü ağırlıklı ortalama fonlama maliyeti %15'ten %15,03 seviyesine hafif yükseldi. TCMB cuma günü 64 milyar TL'lik (%15'ten, 7 gün vadeli) haftalık repo ihalesi açtı, ayrıca BİST'te kotasyon yöntemiyle (%16,50'den, 3 gün vadeli) 6,4 milyar TL ve BAPP'tan (%16,50'den, 3 gün vadeli) 0,03 milyar TL kullandırdı. Toplam fonlama tutarı ise 355 milyar TL oldu.
ABD 10 yıllık hazine tahvillerinin faizi cuma günü %1,44 seviyelerinden başlarken, gün içerisinde %1,33-%1,47 bandında hareketin ardından %1,34 seviyesinden günü kapattı.
Yurt içi tahvil piyasasında, cuma günü verim eğrisi genelinde faizlerde yükselişler görüldü. Bu kapsamda, günlük bazda verim eğrisinde faizlerde kısa, orta ve uzun vadeli tarafta 40 baz puana yaklaşan yükselişler görüldü. Gösterge kağıtların faizlerinin haftalık bazda değişimlerine bakıldığında ise, kısa vadeli tarafta 60 baz puana varan yükselişler gözlenirken, orta ve uzun vadeli tarafta 70 baz puana varan yükselişler görüldü.
GÜNLÜK ÖZET PİYASA VERİLERİ
Kaynak Ziraat Yatırım
Hibya Haber Ajansı