Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) Ortadoğu’ya asker göndermesi ve İran ile yürütülen müzakerelerde belirsizliğin sürmesi, küresel piyasalarda dalgalanmayı artırdı. Haftaya yükselişle başlayan Brent petrolün varil fiyatı yaklaşık yüzde 3 artarak 115 doların üzerine çıktı.
Asya piyasalarında ise düşüş görüldü. BBC'nin haberine göre, Japonya Nikkei 225 endeksi yaklaşık yüzde 4,5 düşerken, Güney Kore Kospi endeksi de yüzde 3,5 geriledi.
Petrol fiyatları geçen haftayı 112 dolar seviyesinde kapatmıştı. Ancak ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik saldırıları sonrası fiyatlar hızla yükseldi. İran’ın misilleme olarak, küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nı fiilen kapatması, arz endişelerini artırarak fiyatları yukarı taşıdı.
Savaş öncesinde 72 dolar civarında olan petrolün varil fiyatı, 9 Mart’ta 120 dolara kadar çıkarak zirve yapmıştı. Daha sonra ABD Başkanı Donald Trump’ın savaşın sona yaklaşabileceğine dair açıklamalarıyla bir miktar gerileme yaşansa da, son gelişmeler fiyatların yeniden yükselişe geçmesine neden oldu.
Hafta sonu Yemen’de İran destekli Husilerin İsrail’e yönelik saldırı düzenlemesi ve İran’a yönelik askeri operasyonların sürmesi bölgedeki tansiyonu daha da artırdı. Tahran yönetimi ise ABD ve İsrailli hedeflere yönelik tehditlerde bulunarak gerilimi tırmandırdı.
ABD’nin bölgeye 3 bin 500 asker göndermesi de risk olabileceği kaygısını arttıran bir unsur oldu. İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ülkesinin silahlı kuvvetlerinin olası bir kara operasyonuna karşı hazır olduğunu belirterek sert açıklamalarda bulundu.
TRUMP: EN ÇOK İSTEDİĞİM ŞEY İRAN’DAKİ PETROLÜ ALMAK
ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın petrol kaynaklarına yönelik dün açıklama yaptı. Financial Times (FT) gazetesine konuşan Trump, İran’ın petrolünü “almak istediklerini” belirterek, ülkenin petrol ihracatının merkezi konumundaki Hark Adası’na el koyma ihtimalinin değerlendirilebileceğini söyledi.
Trump, "Dürüst olmam gerekirse, en çok istediğim şey İran'daki petrolü almak olur ama ABD'deki bazı aptal insanlar 'Bunu neden yapacaksın?' diye soruyor, ama onlar aptal insanlar" dedi. İran'ın buradaki savunma kabiliyetiyle ilgili soruya Trump, bir savunma kuvvetleri olduğunu düşünmediğini ve bölgeyi “kolayca” alabileceklerini belirtti.
Trump bu olası hamleyi Venezuela'da yaptıklarıyla kıyasladı. ABD, Ocak ayında Venezuela lideri Nicolas Maduro'yu alıkoyması ardından ülkenin petrol sektörünü "süresiz olarak" kendi kontrolleri altına aldıklarını açıklamıştı.
MA
İran kıyılarına yaklaşık 24 kilometre uzaklıktaki Hark Adası, ülkenin enerji altyapısının en kritik noktalarından biri olarak öne çıkıyor. İran’ın ham petrolünün yaklaşık yüzde 90’ı boru hatlarıyla bu adadaki terminallere taşınarak ihraç ediliyor. Bu nedenle adaya yönelik olası bir müdahale, İran ekonomisinin temel gelir kaynağına doğrudan darbe anlamına geliyor.
