G?reli yoksulluk oranı %14,4 oldu
Yoksulluk ve Yaşam Koşulları İstatistiklerinin hesaplandığı Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması 2022 yılı sonu?larına ilişkin gelir bilgileri, bir ?nceki takvim yılı olan 2021 yılını referans almaktadır. Gelir ve yoksulluk hesaplamalarında; hanehalkı gelirleri, hanehalkı b?y?kl?ğ? ve kompozisyonu dikkate alınarak eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert gelirine d?n?şt?r?lmektedir.
Toplumun genel d?zeyine g?re belirli bir sınırın altında gelire sahip olan bireyler g?reli anlamda yoksul sayılmaktadır. Eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert medyan gelirinin %50'si dikkate alınarak belirlenen yoksulluk sınırına g?re, yoksulluk oranı 2022?yılında aynı d?zeyde kalarak %14,4 oldu. Medyan gelirin %60'ı dikkate alınarak belirlenen yoksulluk sınırına g?re hesaplanan yoksulluk oranı ise son yılda 0,3 puan artarak %21,6 olarak ger?ekleşti.
Eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert medyan gelirinin %40'ı dikkate alınarak belirlenen yoksulluk sınırına g?re, yoksulluk oranı bir ?nceki yıla g?re 0,9 puanlık azalış ile %7,6 olarak ger?ekleşti. Medyan gelirin %70'i dikkate alınarak belirlenen yoksulluk sınırına g?re hesaplanan yoksulluk oranı ise bir ?nceki yıla g?re 0,6 puanlık artış ile %29,3 oldu.
Yoksulluk oranı en d?ş?k haneler tek kişilik haneler oldu
Hanehalkı tipine g?re eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert medyan gelirinin %50'si dikkate alınarak hesaplanan yoksulluk oranlarına bakıldığında; tek kişilik hanehalklarında yoksulluk oranı bir ?nceki yıla g?re 1,0 puan artarak %7,5, ?ekirdek aile bulunmayan birden fazla kişiden oluşan hanehalklarında ise 2,6 puan artarak %11,7 olmuştur. En az bir ?ekirdek aile ve diğer kişilerden oluşan hanehalklarının yoksulluk oranı 1,1 puan artarak %19,6, tek ?ekirdek aileden oluşan hanehalklarının yoksulluk oranı ise 0,3 puan azalarak %13,9 oldu.
Okur-yazar olmayanların %27,7'si, y?ksek?ğretim mezunlarının ise %2,6'sı yoksul? ?? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ??
Eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert medyan gelirinin %50'si dikkate alınarak hesaplanan yoksulluk oranına g?re; okur-yazar olmayan fertlerin %27,7'si, bir okul bitirmeyenlerin %24,4'?, lise altı eğitimlilerin %13,8'i, lise ve dengi okul mezunlarının ise %7,8'i yoksul olarak hesaplandı. Y?ksek?ğretim mezunları ise %2,6 ile en d?ş?k yoksulluk oranına sahip grup oldu.
Maddi ve sosyal yoksunluk oranı %16,6 oldu
Ge?en yıllarda yayımlanan maddi yoksunluk tanımı Eurostat tarafından revize edilerek tanımın i?ine sosyal yoksunluk kriterleri de dahil edilmiştir.
Maddi ve sosyal yoksunluk oranı hesabında hane d?zeyinde sorgulanan değişkenler; otomobil sahipliği, ekonomik olarak beklenmedik harcamaları yapabilme, evden uzakta bir haftalık tatil masrafını karşılayabilme, kira, konut kredisi ve faizli bor?ları ?deyebilme, iki g?nde bir et, tavuk, balık i?eren yemek yiyebilme, evin ısınma ihtiyacını karşılayabilme ve yeni eklenen mobilyaları eskidiğinde değiştirebilme durumudur. Ge?en yıllarda maddi yoksunluk tanımına dahil olan ?amaşır makinesi, renkli televizyon ve telefon sahipliği yeni tanımdan ?ıkarılmıştır.
Bu oran i?in fert d?zeyinde yeni eklenen değişkenler ise; eskimiş giysileri yerine yenisini alabilme, d?zg?n iki ?ift ayakkabıya sahip olabilme, ayda en az bir kez tanıdıkları ile toplanabilme, ?cretli boş zaman faaliyetlerine katılabilme, kendini iyi hissetmek i?in bir miktar para harcayabilme ve kişisel ama?lı kullanım i?in internet sahipliği olarak belirlenmiştir.
Yukarıda belirtilen on ?? maddenin en az yedisini karşılayamayanların oranı olarak tanımlanan maddi ve sosyal yoksunluk oranı; 2021 yılında %18,1 iken 2022 yılı anket sonu?larında 1,5 puan azalarak %16,6 olarak tahmin edildi.
S?rekli yoksulluk oranı %14,0 oldu?
D?rt yıllık panel veri kullanılarak hesaplanan s?rekli yoksulluk oranı, eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert medyan gelirinin?%60'ına g?re son yılda ve aynı zamanda ?nceki ?? yıldan en az ikisinde de yoksul olan fertleri kapsamaktadır. Buna g?re, 2022 yılı anket sonu?larına g?re s?rekli yoksulluk oranı bir ?nceki yıla g?re 0,2 puan artarak %14,0 oldu.
G?reli yoksulluk oranı en d?ş?k TRC1 (Gaziantep, Adıyaman, Kilis) b?lgesinde ger?ekleşti
İBBS 2. D?zey b?lgelerinin her biri i?in eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert medyan gelirinin y?zde 50'sine g?re hesaplanan yoksulluk sınırına g?re, gelire dayalı g?reli yoksulluk oranının en y?ksek olduğu b?lgeler; %15,0 ile TR62?(Adana, Mersin), %14,6 ile TRA2 (Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan) ve %14,3 ile TR31 (İzmir) oldu.
G?reli yoksulluk oranı en d?ş?k olan İBBS 2. D?zey b?lgeleri ise %3,7 ile TRC1 (Gaziantep, Adıyaman, Kilis), %6,3 ile TRB1?(Malatya, Elazığ, Bing?l, Tunceli) ve %7,5 ile TRA1 (Erzurum, Erzincan, Bayburt) oldu.
Yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında olanların oranı %32,6 oldu?
G?reli yoksulluk, maddi ve sosyal yoksunluk ve d?ş?k iş yoğunluğu g?stergelerinin en az birinden yoksun olma durumu olarak a?ıklanan yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında olanların oranı ilk kez bu yıl hesaplandı.
2022 yılı sonu?larına g?re fertlerin %32,6'sı yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında kaldı. Bu oran yaş gruplarına g?re incelendiğinde; 0-17 yaş grubunda %42,7, 18-64 yaş grubunda %30,2, 65+ yaş grubunda ise %20,5 olarak tahmin edildi.
Kendilerine ait bir konutta yaşayanların oranı %56,7 oldu
Oturulan konuta sahip olanların oranı ge?en yıla g?re 0,8 puan azalarak 2022 yılında %56,7 olarak hesaplanırken, kirada oturanların oranı %27,2, lojmanda oturanların oranı %1,1, kendi konutunda oturmayıp kira ?demeyenlerin oranı ise %15,1 oldu.
Konutun izolasyonundan dolayı ısınamama en ?ok karşılaşılan konut ve ?evre problemi oldu
Kurumsal olmayan n?fusun %33,6'sı konutunda izolasyondan dolayı ısınma sorunu ile sızdıran ?atı, nemli duvarlar, ??r?m?ş pencere ?er?eveleri vb. problemleri yaşarken, %21,7'si trafik veya end?strinin neden olduğu hava kirliliği, ?evre kirliliği veya diğer ?evresel sorunlarla karşılaştı.
Taksit ?demeleri veya bor?ları olanların oranı %59,4 oldu
Ge?en yıla g?re konut alımı ve konut masrafları dışında bor? veya taksit ?demesi olanların oranı 4,3 puan azalarak %59,4 oldu. N?fusun %6,2'sine bu ?demeler y?k getirmezken %17,7'sine ?ok y?k getirdi. Hanelerin %59,6'sı evden uzakta bir haftalık tatil masraflarını, %41,5'i iki g?nde bir et, tavuk ya da balık i?eren yemek masrafını, %31,1'i beklenmedik harcamaları, %20,4'? evin ısınma ihtiyacını, %65,4'? eskimiş mobilyaların yenilenmesini ekonomik olarak karşılayamadığını beyan etti.
