Mayıs ayında enflasyon, ?cretsiz doğalgaz kullanımının hesaplamalara etkisi sayesinde aylık bazda sıfıra yakın ger?ekleşti. T?ketici fiyatları bir ?nceki yıla g?re %39,6 artarken (Nisan: %43,7), aylık bazda fiyatlar %0,04 arttı (Dinamik Yatırım beklenti: %0,1 m/m, %39,7 y/y).
?
T?rkiye İstatistik Kurumu, doğal gazın 1 aylık ?cretsiz kullanımı nedeniyle Mayıs ayı doğal gaz kullanımını “0” olarak fiyatlandıracağını ve bu fiyatlama nedeniyle Mayıs ayı enflasyon okumasının sert bir şekilde d?şmesinin beklendiğini a?ıklamıştı. Haziran 2023-Mayıs 2024 d?neminde 25m3'e kadar doğal gaz kullanımının ?cretsiz olacağını ve yıl sonuna doğru enflasyonun yeniden y?kselmesinin beklendiğini hatırlatmak isteriz. Kışın doğalgaz t?ketimi Mayıs ayının ?ok ?zerinde olacağı ve muhtemelen birim fiyat zamlanacağı i?in kış aylarında faturalar ge?en seneye g?re yine artmış olacaktır. Bu da olumlu enflasyon etkisi yaz ge?tikten sonra silinebileceği anlamına geliyor.
?
Yeni gelen veriler itibariyle, ortodoks politikalara ge?ilecek olsa bile yılsonu i?in enflasyon beklentimizi %41,4 olarak g?rmekteyiz.
?
T?rkiye yıllık enflasyonu... Kaynak: Bloomberg, T?İK, Dinamik Yatırım
?
Enflasyonun alt kalemlerine bakacak olursak; ana harcama gruplarındaki bir?ok kalemde aylık bazda artış olmuştur. Enerji ve gıda gibi değişken kalemleri hari? tutan ?ekirdek enflasyon, Nisan ayındaki %45,5'ten yıllık %46,6'ya y?kseldi. Manşet rakam d?ş?şte olsa da, fiyat baskılarının y?ksek kalmaya devam ettiğinin bir işareti olarak ?ekirdek enflasyon hala sıcak seyrediyor. Yıllık bazda gıda enflasyonu %53,9'dan %52,5'e geriledi. Enflasyon sepetinin d?rtte birini oluşturan gıda ve alkols?z i?ecekler aylık bazda ise %0,7 artış ile ge?en aya g?re hız kesmiştir. Enflasyonun erken g?stergelerinden ?retici fiyatları yıllık bazda Nisan’daki %52,1'den yıllık %40,8’e geriledi.
?
Manşet enflasyondan daha y?ksek artış g?steren kalemler olarak giyim ve ayakkabı %9,85, lokanta ve oteller %7,10, eğitim %5,14, eğlence ve k?lt?r %3,62, ulaştırma %1,88, sağlık %1,80, ?eşitli mal ve hizmetler %1,76, haberleşme %1,72, ev eşyası %0,99, gıda ve alkols?z i?ecekler %0,71 ve alkoll? i?ecekler ve t?t?n %0,28 ile ?ne ?ıkmaktadır. Mayıs ayında azalan tek grup %13,79 ile konut olmuştur, bu da Mayıs ayında enflasyona en b?y?k olumlu katkının ?cretsiz doğalgaz kullanımından geldiğini g?stermektedir.
?
Eski Maliye Bakanı Sn. Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın başına ge?ti. Sn. Şimşek’in Hazine ve Maliye Bakanı olması, Sn. Cevdet Yılmaz’ın da Cumhurbaşkanı Yardımcısı olması ilerleyen d?nem i?in Ortodoks politikalarla beraber kısa vadeli sorunların ??z?m? ve g??l? ekonomiye ge?iş i?in de anahtar hamlelerin ger?ekleştirilmesine zemin hazırlayabilir. Nitekim hafta sonu Bakan Şimşek, “akılcı ekonomiye” d?n?leceğini duyurdu ve T?rkiye'nin y?ksek enflasyonu aşağı ?ekmek i?in ekonomi politikasını ?nemli ?l??de değiştirmek zorunda kalacağını ekledi. Şimşek,?"Fiyat istikrarı ana hedefimiz olacak, enflasyonun orta vadede tek haneli rakamlara d?ş?r?lmesi ?lkemiz i?in hayati ?nem taşıyor”?dedi.
?
TCMB a?ısından bakacak olursak; Sn. Şimşek’in Ortodoks politika s?ylemleriyle beraber faiz politikasının ana ara? olarak kullanılacağı ve kayda değer bir sıkılaşma yapılacağı anlaşılıyor. Bankalar ?zerindeki liralaşma ama?lı d?zenlemeler hafifletilecek, kur ise ihracat?ının gereksinimleri doğrultusunda serbest bir hareket bırakılacaktır. Bu durum kurda, Ortodoks politikalara ge?ilse bile bir miktar yukarı doğru hareket g?receğimiz anlamına gelmektedir. Kredilere gelen sıkılaşma ise t?ketimi azaltacak, t?ketim bazlı ithalat azalacağı i?in de d?nemsel bir ekonomik yavaşlama ile beraber bir d?nem cari fazla verilecektir. Bu d?nemde ticari hayatın parasal sıkılaşmadan olumsuz etkilenmemesi i?in, kredilerde t?ketici ve ticari kredi ayrışımı yapılarak hedefli teşviklerin uygulanabilir.
?
Kısa d?nem yansımaları ?er?evesinde kurda artış enflasyonu y?ksek tutmaya devam edecektir, ancak g?ven veren politikaların risk primine olumlu yansıması ticari iklimi ve doğrudan yabancı yatırımı ile sermaye girişlerini de pozitif y?nde etkileyebilir. Enerji fiyatlarının d?nya ?apında geriliyor olması bizim i?in ?nemli bir artı, t?ketim de azaltıldığı zaman cari fazla veren pozisyonda olacağız. Bunun s?rekli hale gelmesi i?in ise son d?nemdeki i? kaynakların ve enerji yatırımlarının, dışa bağımlı yapıyı azaltması gerekmektedir. Yerli kaynaklar ile katma değerli ?retimin artırılması, ihracatı da daha rekabet?i bir konuma sokacak ve yatırım cazibesini artıracaktır. G?ven veren politikalar ile s?rekli yatırım ve sermaye girişi sağlanması USDTRY ve EURTRY a?ısından stabilizasyonu da destekler.
Kaynak Enver Erkan- Dinamik Yatırım
Hibya Haber Ajansı
