2019 yılında Çin’in Wuhan kentinde başlayan ve Mart 2020’de tüm dünyayı etkisi altına alan coronavirüs pandemisinin hem ekonomik hem de sosyal etkileri 2022’de tam bitiyor/azalıyor derken, 24 Şubat 2022 tarihinde Rusya-Ukrayna Savaşı tüm dünyada gündeme damgasını vurdu. Arz / talep dengesizliğine bağlı olarak pandemi döneminde yükselen, sonrasında tedarik zincirlerinde iyileşmeler ve arz artışlarıyla geri gelmesi beklenen global enflasyon, Rusya-Ukrayna gelişmeleri ile daha da yükseldi.
İlk aşamada ABD ve AB'den gelen tepkiler, 2022 yılında bir savaş senaryosunun zor görünmesi ile kısa süreli bir gerilim olması beklenirken, sıcak çatışmalarla karşı karşıya kalındı. Bu gelişme zaten kırılgan görünen arz/talep dengesini bozup, tedarik sıkıntılarının sürmesine sebebiyet verirken, Rusya’nın en büyük silahı olan enerji fiyatlarındaki sert yükselişin etkileri ile 2022’de en çok kurduğumuz cümle ülkeler için ‘Son yılların en yüksek enflasyonu’ oldu. Enflasyona bağlı olarak İngiltere ile başlayan ve hemen hemen tüm ülkelerle devam eden sıkılaşan merkez banka para politikalarına şahit olduk. Enflasyonun kontrol altına alınması amacıyla faiz artırımları artarak devam ederken, bu dönemde büyüme geri plana atıldı. Bu kapsamda da ekonomilerde küçülme etkisi ile resesyon konusu da gündemi meşgul etti. Türkiye ve Japonya gibi ülkeler ise enflasyondan ziyade büyüme odaklı strateji çerçevesinde genişleyici politikalarla faiz indirimleri uyguladı. Küresel taraftaki jeopolitik baskıların hafiflemesi ile enflasyonun geri çekilmesi beklenmekteydi. Gelelim Borsa İstanbul’a. 2022 yılı Borsa İstanbul için adeta bayram havasında geçti. Yükselen enflasyon karşısında risksiz getirilerin yetersiz kalması, tasarrufların azalması ile alternatif getiri arayışı içerisinde BİST’in öne çıkması, yabancı ilgisizliği ile global satış trendlerinden pozitif ayrışma, halka arzlara olan yoğun talep ile BIST'e gelen yeni yatırımcı kitlesi, kur tarafındaki son dönemdeki stabilizasyon ile KKM’den çıkan nakdin bir kısmının Borsa’ya geçişi, fiyatlar genel düzeyindeki artışların şirket karlılıklarını olumlu etkileyebileceği algısına ek olarak güçlü finansal dönemlerin geçirilmesi, 2022’de endeksin rekor kırmasını bizim de globalden pozitif ayrışmamıza neden oldu. 2022’de BİST’te en çok kazandıran sektör ise yüzde 522 getiri ile Ulaştırma Sektörü oldu.
2023’te bizi ne bekliyor?
2023 yılı içerisinde 2022 yılında olduğu gibi savaş belirsizliğinin devam etmesini bekliyoruz. Gerginliğin azalması beklenirken artarak devam etmesi, endişeleri ayakta tutarken, bu durumdan dolayı enflasyonun kontrol altına alınması adına yapılan faiz artırımlarının etkisi ile 2023 yılında global tarafta resesyon endişelerinin fiyatlanmaya devam edeceğini bekleyebiliriz. Global piyasaları yılın ilk yarısı ve ikinci yarısı olarak inceleyeceğiz. Öyle ki, globalde enflasyon geri çekilse de hala kontrol altına alınabilmiş durumda değil. Bu durumda da ilk yarı itibariyle faiz artırımlarının devam etmesini bekliyoruz. Fakat yılın ikinci yarısında gerek faiz artırımı için Merkez Bankalarında yer kalmayacağı, gerekse de enflasyonun gerilemeye devam ederek resesyonun konuşulmaması adına büyümenin ön plana çıkarak genişleyici politikalar uygulanmasını bekliyoruz. Yurt içinde ise enflasyon kanadının sert geri çekilmesini ve KGF ile birlikte de büyümenin desteklenmesini bekliyoruz. 2022 yılında yüzde 85’in üstüne çıkan ve son ay baz etkisi ile yılı yüzde 64,3’te tamamlayan enflasyonun ocak ayında da geri çekilmesini bekliyoruz. Anlık konjonktürde yılın ise yüzde 45’li seviyelerden tamamlanmasını beklemekteyiz. 2022’de BİST’teki yükseliş için konuştuğumuz enflasyon etkisinin kısmen devamını bekliyoruz. Ancak 2022’deki gibi ‘ne aldıysak gitti’ algısının bu sene gerçekleşmeyeceğini düşünüyoruz. Geçtiğimiz yıl, tüm dünya gibi ekstrem durumlarla karşılaşmamız bu algıyı oluştursa da, bu yıl finansal okuryazarlığın önemi daha da artacak.
Borsa İstanbul’da her dönemin ayrı hikayesi her haber akışının farklı sektör ve hisselere etkisi oluyor. 2023’de hisse ve sektör seçiminin önemi daha da artacak. Anlık hikayelerden etkilenecek doğru sektör ve hisseler bulunup, temel ile teknik analiz doğrultusunda yapılan yatırım tercihlerinin önemi daha da artacak. Görüşümüz volatilitesi yüksek, momentumu düşük zamanlarda kredili işlemlerden uzak durulması ve yükselişlerde fazla cesaretli, düşüşlerde fazla panik olunmaması yönünde. Şu an için Borsa İstanbul’da değişkenlik göstermeyecek bir yatırım hikayesi belirlenemez olsa da, kesin olan yılın ikinci yarısının seçim belirsizliğinin biterek, başta para politikası olmak üzere daha sürdürülebilir dinamiklere ve fiyatlamalara yönelineceği yönünde. 2023 Yılında Ön Plana Çıkmasını Beklediğimiz Sektörler Ulaştırma Sektörü 2020 yılındaki pandemiden en negatif etkilenen sektörlerin başında hiç şüphesiz ulaştırma geldi. 2021 yılında aşılanmaların hızlanması ve normalleşme adımları ile pandeminin etkilerinin azalacağı beklentileri 2022’de yeni hikayenin ulaştırmaya yansıyacağının sinyallerini bize verdi.
Normalleşme adımlarının etkileri, bağışıklıkların güçlenmesi ve ülkelerarası uçuş kısıtlamalarının kaldırılması ulaştırma sektörünü destekledi. Yolcu trafik sayılarında dış hatlarda 2019’u geçen şirketlere ek olarak iç hatlarda tavan fiyat uygulaması, ulaştırma sektörünü ön plana çıkarak unsurlar arasında oldu. 2022’de pozitif geçen turizm sezonunun sadece yaz turizmi için değil kış turizmin de güçlü geçmesi bekleniyor. Rus vatandaşlara da yapılan yaptırımlar Türkiye’ye gelişleri artırırken, Avrupa’daki enerji krizi de devam ediyor. Avrupa’nın Rusya’ya yaptığı ambargo ile Rusya’dan gaz tedarikini yüzde 30’lardan yüzde 10’lara indirmesi sonrasında aradaki oran için bir alternatif üretememesi Avrupa’da kışın çetin geçeceğini bize gösteriyor. Medyalarda yer alan haberlere göre geçen yılın kış dönemine göre otel rezervasyon oranlarının artması ile artması beklenen turist sayısı 2023’te ulaştırma paylarına katalizör olacak gibi görünüyor. Şirketlerin genişleyen filoları, güçlü turizm etkileri ve ısınma turizmi durumu sonrasında 2023’te ulaştırma sektörü ön planda olacak gibi görünüyor.
Kaynak: İnfo Yatırım
Hibya Haber Ajansı
