Bir de vardır ki…
Bir kişinin sosyal medya hesabından yaptığı paylaşım, bir anda şehrin yıllardır konuştuğu meseleleri masanın üzerine bırakır.
Son günlerde yaşanan tartışma tam da böyle bir noktaya geldi.
Şanlıurfalı iş insanı Vedat Polat’ın yaptığı sert çıkış, yalnızca bir kişiye yönelik eleştiri olarak okunamayacak kadar geniş bir tartışmayı beraberinde getirdi.
Polat’ın, “Urfalı olmayanların Şanlıurfa’yı dizayn etme dönemi bitmiştir” sözleri, aslında Şanlıurfa’da uzun zamandır kulaktan kulağa konuşulan bir soruyu yüksek sesle ortaya koydu:
Bu şehri kim yönetiyor?
Daha doğrusu…
Bu şehrin kararlarını kimler etkiliyor?
Şanlıurfa’da makamlar değişiyor, yöneticiler değişiyor, siyasi dengeler değişiyor.
Fakat bazı isimler, bazı çevreler ve bazı ilişkiler farklı dönemlerde farklı biçimlerde karşımıza çıkmaya devam ediyor.
İşte asıl tartışılması gereken nokta da burada.
Bir şehir, birkaç kişinin kişisel ilişkileri üzerinden mi şekillenir?
Yoksa o şehrin geleceğine; sandık, kurumlar, üyeler ve halkın iradesi mi yön verir?
Bu sorunun cevabı, yalnızca bugünkü tartışmanın değil, Şanlıurfa’nın yönetim kültürünün de geleceğini ilgilendiriyor.
Çünkü mesele artık “Kim kiminle fotoğraf verdi?” meselesinden çok daha büyük.
Mesele, kimlerin hangi makamlar üzerinde ne kadar etkili olduğu meselesi.
Mesele kişi değil, makam
Şanlıurfa’da bugün tartışılması gereken yalnızca bir kişinin geçmişi veya bir başka kişinin açıklamaları değil.
Asıl mesele, makamların nasıl kullanıldığı ve bu makamların kamuoyuna karşı ne ölçüde hesap verebilir olduğudur.
Bir oda başkanlığı…
Bir belediye başkanlığı…
Bir siyasi görev…
Bir sivil toplum kuruluşunun yönetimi…
Bunların hiçbiri kişisel mülk değildir.
Her makam, beraberinde sorumluluk getirir.
Yetki varsa hesap da vardır.
Temsil varsa denetim de vardır.
Hele söz konusu makam, kentin ticaret ve tarım hayatında önemli bir yere sahip bir kurumun başkanlığıysa, kamuoyunun soruları daha da anlamlı hâle gelir.
Şanlıurfa Ticaret Borsası örneğinden ilerleyelim.
Uzun yıllardır aynı makamın başında bulunan bir yöneticiye şu soruların sorulması neden yadırgansın?
Ne yaptınız?
Şanlıurfa ticaretine ne kattınız?
Üyelerinize hangi somut katkıları sağladınız?
Tarımın katma değerli üretime dönüşmesi için hangi projeleri hayata geçirdiniz?
Şanlıurfa’nın üreticisini ve tüccarını daha güçlü hâle getirmek için hangi adımları attınız?
Bunlar saldırı değil.
Bunlar bir kurumun üyelerinin doğal soruları.
Çeyrek asır az zaman değil
Bir kurumun başında uzun yıllar görev yapmak, tek başına başarı ya da başarısızlık ölçüsü değildir.
Fakat süre uzadıkça beklenti de büyür.
Çeyrek asra yaklaşan bir yönetim döneminden söz ediliyorsa, artık kamuoyunun önüne güçlü bir bilanço koymak gerekir.
Lisanslı depoculuk…
Elbette önemli.
Şanlıurfa gibi tarımsal üretimin merkezlerinden biri olan bir şehir için stratejik bir yatırım alanı.
Ama soru şu:
Yıllara yayılan bir yönetim döneminin bütün hikâyesi bundan mı ibaret?
Değilse başka neler yapıldı?
Hangi yatırımlar hayata geçirildi?
Hangi projeler sonuç verdi?
Kaç üyeye dokunuldu?
Şanlıurfa tarımının sanayiye ve ihracata dönüşmesi için hangi somut adımlar atıldı?
Üreticinin pazara erişimini kolaylaştıracak hangi çalışmalar yapıldı?
Bunların cevabı varsa anlatılmalı.
Hem de uzun uzun değil…
Rakamlarla.
Projelerle.
Sonuçlarla.
Çünkü iyi yapılan bir işin en güçlü savunması, o işin kendisidir.
Şeffaflık artık tercih değil, ihtiyaç
Bir başka konu da kurumsal şeffaflık.
Gelirler…
Giderler…
Projeler…
Temsil faaliyetleri…
Tanıtım harcamaları…
Kurumsal kaynakların kullanım biçimi…
Bunlar artık yalnızca kurum içindeki birkaç kişinin bileceği meseleler olarak görülmemeli.
Üyeler, yönettikleri kurumun kaynaklarının nasıl kullanıldığını bilmek ister.
Bu son derece doğal.
Hangi proje ne kadara mal oldu?
Hangi yatırım için ne kadar kaynak kullanıldı?
Bir faaliyetin kuruma ve üyelerine getirisi ne oldu?
Bunlar açıklandığında kimse zarar görmez.
Tam tersine kurum güçlenir.
Çünkü şeffaflık, yöneticiyi zayıflatmaz.
Şeffaflık yöneticinin elini güçlendirir.
Seçim zamanı fotoğraf trafiği
Şanlıurfa’da kurum seçimleri yaklaşınca başka bir görüntü de sıklaşır.
Makam ziyaretleri…
Siyasetçilerle fotoğraflar…
Bürokratlarla görüşmeler…
Güçlü isimlerin desteği…
Mesajlar…
Telefon trafiği…
Bunların tamamı siyasetin ve kurum seçimlerinin doğal parçaları olabilir.
Ama bir noktayı unutmamak gerekir:
Fotoğraf, başarı belgesi değildir.
Bir kişinin güçlü bir siyasetçiyle yan yana durması, o kişinin başarılı olduğunu göstermez.
Bir yöneticinin önemli bir bürokratla görüşmesi, kurumun başarısının ölçüsü değildir.
Aynı şekilde bir yöneticinin eleştirilmesi de başarısız olduğu anlamına gelmez.
Son sözü kim söyleyecek?
Üyeler.
Çünkü sandığın sahibi üyedir.
Urfalı olmak mı, Urfa’ya katkı sunmak mı?
Tartışmanın “Urfalı olanlar ve olmayanlar” eksenine sıkışması da doğru değil.
Bir insanın nereli olduğu, bu şehre yaptığı katkının tek ölçüsü olamaz.
Şanlıurfa’ya dışarıdan gelip yatırım yapan, istihdam sağlayan, üretime katkı sunan insanların emeği elbette değerlidir.
Ama bir başka gerçek de var:
Hiç kimse dışarıdan geldiği için Şanlıurfa’nın iradesinin üzerinde değildir.
Aynı şekilde Şanlıurfalı olmak da kimseye sınırsız dokunulmazlık sağlamaz.
Memleketçilik, hesap vermemenin gerekçesi olamaz.
Bu şehirde doğmuş olmak elbette gurur meselesidir.
Ama makam sahibi olmak başka bir sorumluluktur.
Şanlıurfa’ya hizmet edenin nereli olduğundan önce ne yaptığına bakmak gerekir.
Kim kimi dizayn ediyor?
Belki de bugün tartışmanın merkezine konulması gereken soru tam olarak budur.
Urfa’yı kim dizayn ediyor?
Siyasetçiler mi?
Bürokratlar mı?
İş insanları mı?
Kurum yöneticileri mi?
Yoksa sandıkta karar veren üyeler ve vatandaşlar mı?
Eğer bir şehirde kararların kişisel ilişkiler üzerinden şekillendiği algısı güçleniyorsa, bunun panzehiri daha fazla şeffaflıktır.
Daha fazla kurumsallık.
Daha fazla hesap verebilirlik.
Daha fazla proje.
Daha az kişisel nüfuz tartışması.
Şanlıurfa’nın artık “Kim kimin yanında?” sorusundan çıkıp “Kim ne yaptı?” sorusuna geçmesi gerekiyor.
Bir kurum yöneticisi, arkasındaki isimleri değil yaptığı işleri anlatmalı.
Bir aday, kimlerin yanında fotoğraf verdiğini değil, ne yapacağını anlatmalı.
Bir başkan, makamının gücünü değil, makamının sorumluluğunu konuşmalı.
Çünkü seçim sandıkta yapılır.
Ve sandığın üzerinde hiçbir ismin gölgesi olmamalıdır.
Urfa artık daha fazlasını istiyor
Şanlıurfa değişiyor.
Kent büyüyor.
Ekonomi büyüyor.
İnsanların beklentileri büyüyor.
Dolayısıyla kurumların kendilerini anlatma biçimi de değişmek zorunda.
Artık yalnızca açılış fotoğrafları yeterli değil.
Yalnızca makam ziyaretleri yeterli değil.
Yalnızca sosyal medya paylaşımları da yeterli değil.
İnsanlar sonuç görmek istiyor.
Üyeler sonuç görmek istiyor.
Şehir sonuç görmek istiyor.
Ve bunun yolu aslında çok basit:
Ne yaptınız?
Cevabı da yine basit olmalı:
İşte yaptıklarımız.
İşte projeler.
İşte yatırımlar.
İşte rakamlar.
İşte sonuçlar.
Bundan daha güçlü bir savunma olabilir mi?
Makam geçer, geriye ne kalır?
Bugün Şanlıurfa’da herkesin kendisine sorması gereken soru belki de budur.
Makam geçince geriye ne kalacak?
Bir fotoğraf mı?
Bir makam aracı mı?
Bir unvan mı?
Bir siyasi destek mi?
Yoksa gerçekten ortaya konulmuş işler mi?
Çünkü makamlar kalıcı değil.
Başkanlıklar değişiyor.
Siyasi dengeler değişiyor.
Bugün güçlü görünen isimler yarın başka bir yerde olabilir.
Bugün etrafı kalabalık olanın yarın yanında kimse kalmayabilir.
Ama yapılan iş kalır.
Şehre kazandırılan yatırım kalır.
Üyeye sağlanan imkân kalır.
Üreticiye açılan pazar kalır.
Ve en önemlisi, verilen hesap kalır.
Bu nedenle bugün Şanlıurfa’nın sorması gereken soru yalnızca:
“Kim kimi dizayn ediyor?”
değil.
Daha önemli soru şu:
“Şanlıurfa için kim ne yaptı?”
İşte bu sorunun cevabı, fotoğraflarda değil; projelerde, rakamlarda, yatırımlarda ve sonuçlarda aranmalı.
Kim olursa olsun…
Nereli olursa olsun…
Hangi makamda bulunursa bulunsun…
Şanlıurfa’nın sahibi kişiler değil, bu şehrin kendisidir.
Ve bu şehrin geleceğini belirlemesi gereken de kişisel nüfuzlar değil, kurumların gücü ve insanların iradesidir.
Gerisi gelip geçer.
Makamlar değişir.
İsimler değişir.
Dengeler değişir.
Ama Urfa kalır.
Asıl mesele de budur.
