Yaz gelirken sağlıklı bir diyet için 6 önemli nokta

Diyet listelerini hakkında bilgi veren Uz. Dyt. Nihan Yakut, “Kurallara uygun, kişiye ?zel hazırlanan ve uygulanan dengeli besin i?eriği olan beslenme planına sağlık diyet listesi adı verilir. Bu liste, besin ?ğeleri a?ısından makro (karbonhidrat, protein, yağ) ve mikro (vitamin, mineral, lif) elementleri dengeli ve yeterli bi?imde karşılamalıdır. Doğru beslenme planında, g?n sonunda; et ve et ?r?nleri, s?t ve s?t ?r?nleri, sebzeler, meyveler, ekmek ve t?revleri, kuru baklagiller, yağ gibi t?m besin ?ğeleri yeterli ve dengeli bir şekilde t?ketilmiş olmalıdır. Diyet listesi yani g?nl?k men?, bir?ok değişken parametreye bağlı olarak hazırlanmaktadır. Kişisel bir sağlıklı beslenme planı ?ıkarılırken; kişinin yaşı, boyu, kilosu, yaşam şekli, fiziksel aktivite d?zeyi, beslenme d?zeni, y?resel/geleneksel beslenme alışkanlıkları, se?imleri, sevdiği ve sevmediği besinler, ge?irilmiş operasyonları, akut/kronik hastalıkları, ila? kullanımı gibi bir?ok değişken parametre g?z ?n?nde bulundurulmaktadır. B?t?n bu değişkenler bir araya getirilerek tamamen kişisel, yeni ve sağlıklı bir beslenme planı oluşturulmaktadır.” dedi.

Sağlıklı bir besin ?r?nt?s?n?n 3 olmazsa olmazı “ana ?ğ?nler”

?“Sağlıklı bir besin ?r?nt?s?; olmazsa olmaz “3 ana ?ğ?n esası”nın oluşturulması ile başlar.” diyen Yakut, ?“Sabah kahvaltısı, ?ğle yemeği ve akşam yemeği i?erikleri temel besin ?ğelerinin dengeli bir şekilde dağıtılması ile men? planına yerleştirilir. Bu şartlar uygulanırken, ?ğ?n atlama m?mk?n olduğunca ve zorunlu kalınmadık?a yapılmamalıdır. Bununla birlikte sağlıklı bir beslenme planında diyet kişiye uymalıdır.” ?nerisinde bulundu.

Hastalıklardan korunmak doğru beslenme ve yeterli fiziksel aktivite ile m?mk?n

?Bah?elievler Hastanesi Beslenme ve Diyet B?l?m?’nden Uz. Dyt. Nihan Yakut: şunları kaydetti:

“Bunun yanı sıra kişinin hatalı beslenmeye dair davranışları, yeni doğru davranış modeli ile değiştirilmelidir. Bu doğrultuda danışanın eksik ya da yanlış bildiği beslenme bilgilerinin iyi bir beslenme eğitimi ile d?zeltilmesi hedeflenmektedir. Eksik veya yanlış bilgiyle veya tamamen kontrols?z şekilde bir besin ?r?nt?s? ile beslenme uzun vadede obezite başta olmak ?zere, diyabet, bağırsak hastalıkları ve dışkılama problemleri, bilişsel işlevlerde azalma, karaciğer ve kan yağlarının artması, kanser ve kiloya bağlı kardiyovask?ler problemleri beraberinde getirmektedir. G?n?m?z yaşantısında sık?a karşımıza ?ıkan bu hastalıkların ?n?ne ge?mek b?y?k oranda doğru beslenme ve yeterli fiziksel aktivite ile m?mk?nd?r.”

Ara ?ğ?nler sağlıklı beslenmede ?nemli bir yer tutuyor

Ara ?ğ?nler sağlıklı beslenmede ?nemli bir yer tuttuğunun altını ?izen Yakut, “İhtiyaca, yaşam tarzına ve planın uygulanma nedenine bağlı olarak 1 veya 1’den fazla ara ?ğ?n eklenerek, diyette denge sağlanır. Ara ?ğ?nler, kişiye g?re planlanırken, kan şekerinin dengede tutulmasını sağlar ve kişinin ana ?ğ?n saatlerine yaklaşırken karşı konulmaz ve kontrol edilemez a?lık yaşamasının ?n?ne ge?meyi hedefler. Aynı zamanda kişinin ihtiyacı olan besin i?eriğini mide hacmi d?ş?n?lerek eşit şekilde dağıtma mantığı taşır. Yani t?m ihtiyacı, ana ?ğ?nlerde mide kapasitesini zorlayarak vermemek i?in tercih edilir. ?oğu durumda listelerin kalorileri fiziksel aktivite değişkenliklerinden etkilenir. Bu nedenle, ne kadar fiziksel aktivite yapıldığı ve ne denli d?zenli yapıldığı konusu da g?z ?n?nde bulundurulmalıdır.” şeklinde konuştu.

Uzun vadede kalıcı sağlıklı beslenme alışkanlığı kazanmak i?in bunlara dikkat!

Uz. Dyt. Nihan Yakut,uzun vadede kalıcı sağlıklı beslenme alışkanlığı kazanmak i?in izlenmesi gereken yolları şu şekilde sıraladı:

"Beden değerlerine g?re değişiklik g?stermesine karşın, sıvı ?zellikle su t?ketimi, saf su cinsinden minimum 1,5 ortalamada ise 2 litre t?ketilmelidir. Mevsim ve ısı değişiklikleri su t?ketimi konusunda belirleyici olmamalı, hava durumuna bakılmaksızın bedenin ihtiyacı olan su her daim aynı ortalamada t?ketilmelidir.

Sağlıklı bir beslenme planında t?m besin ?ğelerinde aşırılıktan ka?ınılmalıdır. Diyette var olan i?eriklerin m?mk?n olduğunca dışına ?ıkılmaması, beslenme dengesini bozacak şekilde olan y?nelimlerin ?n?ne ge?ilmesi, duygusal veya strese bağlı yeme ataklarının gerekirse profesyonel bir destekle (psikoterapi) ??z?mlenmesi, uzun vadede, kalıcı beslenme alışkanlığı kazanmak adına ?nemli gerekliliklerdendir.

Paketli ve ambalajlı ?r?nler, y?ksek miktarda şurup ve katkı maddesi i?eren gıdalar, beslenmeye artı bir değer katmayacak yalnızca kalori i?eriği y?ksek besinler diyet listesi i?inde yer almamalıdır.

Kontrols?z şekilde ?ay ve kahve t?ketimi sınırlandırılmalıdır. Ortalama g?nl?k kahve t?ketimi 2 fincanı ge?memeli, g?nl?k ?ay t?ketimi ise a?ık olmak koşulu ile 4-5 bardakla sınırlandırılmalıdır.?

Evde diyet yapılması ne yazık ki toplumda olduk?a yaygın bir davranış modelidir. Oysa diyet listesi kişisel olmalıdır. Sağlıklı bir listenin herkes i?in sabit ve standart kuralları olmasına karşın i?erikler kişiye g?re se?ilmektedir. Bu nedenle TV programı, sosyal medya veya bir başkasının diyeti, kişisel olmayan i?erikler, moda diyet y?ntemleri işe yaramayacağı gibi kalıcı, doğru ve sağlıklı sonu?ları beraberinde getirmemektedir. Kalıcı sonu?lar elde edilmediği gibi, sağlığı ciddi anlamda olumsuz etkileyebilecek sonu?lar doğurabilmektedir. Sağlıksız y?ntemlerle hızlı kilo alıp verme d?ng?s? (yo yo etkisi) inat?ı ve verilemeyen kiloları beraberinde getirmektedir. Uzun vadede kilo verme i?in m?cadele eden bireyler i?in bu durum ciddi bir motivasyon kaybına yol a?abilir.?

İdeal ve sağlıklı bir kilo verme programında haftalık ağırlık kaybı ortalama 1 – 1,5 kilo arasında olmalıdır. Bu değerler beslenme programının yanı sıra doğru yapılan fiziksel aktivite ile artış g?sterebilir ve bu artış kabul edilebilir. Ancak ortalama 3,5 kilogramın ?st?ndeki kayıplar, uygulanan programın hatalı olduğunun bir g?stergesidir. Sağlıklı bir kilo verme programında kalıcı sonu? elde etmek i?in diyetisyen tahmini s?reyi belirlemeli ve danışana bu konuda bilgi vermelidir. Hızlı kilo kaybı sağlanan beslenme programlarının sonucunda ne yazık ki verilen kilolar kalıcı ve uzun vadede korunabilir olmamaktadır. Herhangi bir danışana/hastaya sağlıklı veya tıbbi beslenme programı hazırlarken ama?, sağlığı korumanın ve alışkanlık kazandırmanın yanı sıra, doğru beslenmenin ne olduğunu ?ğretmek ve bu ?ğretileri hayata ge?irebilecek form?lleri beraber oluşturmaktır."